اوپن سورس (open source) چیست؟
نرم افزارهایی را که شما تهيه يا از طريق اينترنت دانلود می کنید صرفا" به صورت نسخه های ترجمه شده و آماده اجرا در اختيار شما قرار می گيرد . ترجمه فرايندی است که در آن کد برنامه های نوشته شده به دست برنامه نويسان - که آن را «کد اوليه» (Source Code) می گویند - پس از استفاده از برنامه های خاصی موسوم به «کمپايلر»ها، به گونه ای ترجمه می شود که رایانه آن را درک کند . اعمال تغييرات دلخواه در بیشتر برنامه های ترجمه شده امری بسيار مشکل و گاهی غير ممکن است. بیشتر توليدکنندگان نرم افزار، از ويژگی فوق به منظور صيانت و حفاظت از کدهای نوشته شده استفاده می کنند.
نرم افزارهای Open Source نقطه مقابل رويکرد یادشده اند. در اين گونه نرم افزارها، علاوه بر نسخه ترجمه شده، کد اوليه نيز در اختيار متقاضيان قرار می گيرد. بدين ترتيب، امکان اعمال تغييرات و يا سفارشی کردن آن - متناسب با خواسته استفاده کنندگان - فراهم می شود. افرادي که از طرح Open Source حمايت می کنند بر اين اعتقادند که - با ممکن بودن تغيير کد اوليه - امکان استفاده مفيدتر از برنامه فراهم می شود و احتمال بروز خطا در آنان کاهش خواهد يافت.
ويژگی نرم افزارهای Open Source :
*توزيع رايگان : اين نوع برنامه ها ممکن است به عنوان بخشی همراه با بسته ای نرم افزاری عرضه شود که به متقاضيان فروخته می شود.
*کد منبع بايد به همراه نرم افزار عرضه شود .
*هر شخص باید اجازه تغيير کد اوليه برنامه را داشته باشد .
*نسخه های اصلاح شده را می توان مجددا" توزيع کرد.
*به مجوز ساير نرم افزارها نياز نخواهد بود .
به مثالی واقعی در دنيای نرم افزارهای Open Source توجه کنید. در سال 1991 ، «لینوس توروالدز» (دانشجوی دانشگاه هلسينکی فنلاند) سيستم عامل جديدی مبتنی بر Minix (اقتباس شده از يونيکس) را ايجاد کرد و نام آن را «لينوکس» ( Linux ) گذاشت . وی نسخه شماره 0.02 لينوکس را بر اساسGNU مطرح کرد که شامل تعاريف قانونی جامعی در خصوص نرم افزارهای Open Source است. تعداد زيادی از افراد در سرتاسر جهان به دانلود لينوکس و استفاده از آن اقدام کردند. بسیاری از این افراد برنامه نويسان حرفه ای بودند که توانایی انجام دادن تغييرات مورد نياز در لينوکس را داشتند . توروالدز نسخه های اصلاح شده ساير برنامه تويسان را دريافت کرد و – با در نظر گرفتن تغييرات - در سال 1994 نسخه شماره يک لينوکس را عرضه کرد.
نکته ای نگران کننده در خصوص نرم افزارهای Open Source نداشتن ضمانت و پشتيبانی فنی از آنان است . با توجه به اين موضوع که همواره امکان و يا بهتر بگویيم که مجوز اعمال تغييرات يا اصلاحات در اين نوع نرم افزارها وجود دارد، تقريبا" حمايت از آنان غير ممکن يا مشکل خواهد بود. بدين سبب، برخی از شرکتهای حامی نرم افزارهای Open Source با توجه به عرضه خدمات و پشتيبانی اين گونه نرم افزارها به فروش آنان اقدام می کنند.
شرکتهای متعددی - با توجه به سياستها و ديدگاههای خاص خود - به عرضه لينوکس اقدام کرده اند . در اين مورد، نرم افزارهای متعددی با محوريت لينوکس طراحی و پياده سازی شده است . Mozilla (هسته مرورگر Netscape ) ، خدمات دهنده وب Apache ، زبان اسکريپت نويسی وب PERL، فرمت فايلهای گرافکيی PNG ، نمونه هایی در اين زمينه است که بر اساس طرح Open Source طراحی و پياده سازی شده اند.